• darkblurbg
  • darkblurbg
  • darkblurbg

NIKA is een methode waarbij er met behulp van een interview, een vragenlijst en beeldopnames gekeken wordt naar het patroon dat er is tussen ouder en kind.

Stress en/of nare ervaringen (recent of in het verleden) hebben invloed op hoe de ouder met het kind omgaat en/of hoe het kind op de ouder reageert. Ook kunnen kinderen met een special ontwikkelbehoefte kunnen invloed hebben hierop. Niet altijd is de ouder zich bewust van het patroon dat er is tussen ouder en kind. Of de ouder weet niet hoe het patroon doorbroken kan worden.

Vanuit zowel wetenschappelijk onderzoek als vanuit de praktijk weten we dat het patroon dat tussen ouder en kind bestaat in relatief korte tijd te doorbreken is. Ook als dit patroon onbedoeld en onbewust vanuit de eigen jeugd wordt doorgegeven.

Nadat het patroon in kaart is gebracht, wordt de ouder met behulp van de NIKA-interventie ondersteund in het veranderen van het patroon door samen de beelden te bekijken.

NIKA maakt de ouder bewust van de invloed van zijn of haar eigen handelen op het welzijn en het gedrag van het kind én reikt concrete handvatten aan om verstorende opvoedgedrag te stoppen en op een prettige, helpende manier op het kind te reageren.

Met andere woorden: stoppen met wat niet werkt en versterken wat helpend is.

NIKA bestaat uit een diagnostiekfase en een interventiefase.  Tijdens de diagnostiekfase wordt er een interview en een vragenlijst afgenomen en wordt er een beeldopname gemaakt van ouder met kind. Na de diagnostiekfase is er een afspraak waarin alles wordt besproken met de ouder.

In de interventiefase wordt met de ouder gewerkt aan stoppen met wat niet werkt tussen ouder en kind en aanleren wat helpend is. De interventiefase bestaat uit maximaal 5 momenten dat er beeldopnames worden gemaakt, gevolgd door een afspraak waarin de opname met de ouder besproken wordt.

Sommige ouders vinden het niet alleen moeilijk om consequent te zijn, maar ook om hun kind goed te begrijpen. Sommige ouders hebben het gevoel dat hun kind sterker is dan zij, en andere ouders voelen heel snel erge irritatie richting hun kind. Als dit het geval is, kan NIKA de ouder ondersteunen in het beter leren begrijpen van zijn of haar kind. Want pas als je je kind goed begrijpt, weet je beter wat je kan doen om je kind bijvoorbeeld beter te laten luisteren.

NIKA is bedoeld voor gezinnen waarbij er vragen zijn over de band tussen ouder en kind, en met name voor gezinnen die onder druk staan. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Het gezin is erg onder stress. De reden van deze stress kan erg divers zijn. Mogelijk zijn er meerdere problemen in financiën, huisvestiging, dagbesteding en dergelijke. Of er zijn/waren heel veel (forse) ruzies tussen ouders.
  • De ouder heeft veel meegemaakt en/of iemand verloren die belangrijk was voor de ouder en dit nog niet goed kunnen verwerken
  • De ouder heeft moeite met het hanteren van zijn of zijn emoties en/of het verplaatsen in de ander.
  • Het kind heeft veel meegemaakt, bijvoorbeeld het verlies van een ouder (door overlijden of door een uithuisplaatsing)
  • Het kind heeft moeite met hanteren en/of begrijpen van zijn of haar eigen emoties

Voor deze gezinnen kan NIKA betekenen dat de ouder beter leert begrijpen wat de invloed van de eigen problemen is op het ouder- en het kindgedrag. Vanuit begrip wordt gewerkt aan verandering.

NIKA wordt ingezet bij kinderen van ongeveer 6 maanden tot ongeveer 12 jaar.

NIKA is een beschermde naam. Dat betekent dat alleen NIKA-Practitioners de methodiek NIKA uit mogen voeren.

NIKA-Practitioners zijn universitair opgeleide psychologen/orthopedagogen, die gespecialiseerd zijn in gehechtheid en de opleiding tot NIKA-Practitioner hebben afgerond bij de Jeugdzorgacademie. Voor een overzicht van NIKA-Practitioners: zie NIKA-Professional.

Vanaf 1 juli 2020 zijn organisaties verplicht een licentie te hebben om NIKA te mogen aanbieden en uit te voeren. Voor een overzicht van organisaties met een NIKA NEDERLAND licentie: zie NIKA professionals

 

In 2014 is NIKA erkend door de databank effectieve jeugdinterventies van het NJI.

In november 2019 is er in samenwerking met de Universiteit van Leiden en de Vrije Universiteit Amsterdam een onderzoek gestart naar de effectiviteit van NIKA.

NIKA wordt uitgevoerd door NIKA-Practitioners. NIKA-Ouderbegeleiding wordt uitgevoerd door een HBO opgeleide NIKA-Ouderbegeleider.

NIKA is bedoeld voor ouders waarbij er veel aan de hand is bij de ouder en/of tussen ouder en kind. Trauma, problemen met het omgaan met emoties en met het zich verplaatsen in de ander, kunnen ervoor zorgen dat de ouder onvoorspelbaar en voor het kind onbegrijpelijk reageert. Dit patroon wordt met NIKA doorbroken.

NIKA-Ouderbegeleiding kan ingezet worden als het patroon niet ernstig verstoord is of ná NIKA om het nieuwe patroon tussen ouder en kind blijvend te maken.

NIKA-Ouderbegeleiding bestaat uit een screenings- en ouderbegeleidingsprotocol en wordt uitgevoerd door. NIKA-Ouderbegeleiding wordt uitgevoerd onder supervisie van een NIKA-Practitioner en richt zich met name op het aanleren (en laten beklijven) van sensitief oudergedrag. NIKA-Ouderbegeleiding geeft geen beoordeling ten aanzien van de kwaliteit van de ouder-kind relatie.

Bij beslissingsondersteunend onderzoek in complexe opvoedsituaties wordt altijd NIKA ingezet, uitgevoerd  door NIKA-Practitioners.

 

NIKA

NIKA-Ouderbegeleiding

•      Wordt uitgevoerd door universitair opgeleide NIKA-Practitioners

•      NIKA kent een diagnostiek- en een interventieprotocol.

•      NIKA start met diagnostisch onderzoek naar de aanwezigheid van gehechtheidsproblematiek en de factoren die hierop van invloed zijn.

•      Hierna volgt een kortdurende, geprotocolleerde, cognitieve, gedragstherapeutische interventie die gebruikmaakt van videofeedback.

•      Centraal staat het afleren van schadelijk en verstorend oudergedrag voortkomend uit trauma- en stressgerelateerde problematiek bij de ouder. 

•      Wordt uitgevoerd door NIKA-Ouderbegeleiders (HBO-niveau). NIKA-Practitioners (in opleiding) ondersteunen hen hierbij.

•      NIKA-Ouderbegeleiding bestaat uit een screeningsprotocol voor problematische gehechtheid en een ouderbegeleidings-protocol.

•      In de screeningsfase wordt me behulp van de inventarisatie van risicofactoren, een vragenlijst en video-opnames gekeken naar aanwijzingen voor problematische gehechtheid.

•      Tijdens de ouderbegeleiding staan het bevorderen van sensitief en responsief ouderschap en het bevorderen van het mentaliserend vermogen van de ouder centraal.

Ouders over NIKA:

  • “Dit heeft me alles weer teruggegeven. Alles wat ik dacht kwijt te zijn”.
  • “Ik heb geleerd te kijken door de ogen van mijn kind. En nu zie ik echt haar plezier”.
  • “NIKA heeft me niet alleen geleerd wat ik beter kan doen, maar ook wat ik beter niet kan doen met mijn kind”.
  • “Het was wel spannend in het begin, met het filmen. Maar doordat je zelf ziet wat je doet, leer je toch het meeste".  

Verwijzers over NIKA:

  • “Ik vraag NIKA aan, als ik een beter beeld wil hebben van hoe het gaat tussen ouder en kind”.
  • “Het kind was echt rustiger geworden, omdat moeder ook rustiger werd”.
  • “Ik had er niet veel vertrouwen in. Er was al zoveel geprobeerd. Maar het heeft echt een verschil gemaakt”.
  • “NIKA kijkt naar niet alleen naar wat er allemaal goed is, maar helpt ook echt om juist te kijken naar wat er veranderen moet”.

Corona stelt ons allen voor uitdagingen. Ook ten aanzien van de uitvoering van NIKA. 

Veel gezinnen staan onder druk in deze periode. Er zijn mogelijk (acute) geldzorgen, de woonruimte kan ongeschikt zijn om zo lang met zoveel mensen te verblijven en spanningen die er al waren, zijn niet meer te vermijden doordat men niet naar werk of school kan gaan. Hierdoor is mogelijk de veiligheid onvoldoende gewaarborgd. In deze periode moet dus weer opnieuw gekeken worden of NIKA op dit moment de beste interventie is, of dat er eerst aandacht aan de veiligheid gegeven moet worden.

Wordt NIKA ingezet, volgen hieronder wat tips. 

  • Videobellen kan in elk geval voor de intake maar ook voor het gehechtheidstrauma-interview. De cliënt moet daar natuurlijk wel toestemming voor geven en het moet AVG veilig.  Spreek goed af met cliënt hoe hij/zij rustig (ongestoord) kan praten en bespreek hoe er omgegaan wordt met problemen met de verbinding/plotselinge verbreking ervan of andere onderbrekingen. 
  • De sessies kunnen eveneens online, maar niet altijd zal dit de voorkeur hebben. Soms is het belangrijk (zeker bij het eerste feedbackgesprek) om de cliënt persoonlijk te zien.  Het is aan de NIKA professional om daar een afweging in te maken. Aspecten die daarbij een rol kunnen spelen: de mate van vertrouwen die de cliënt al dan niet op dit moment heeft in de behandelaar en in de methode en de mogelijkheid om (relatief) ongestoord en voldoende geconcentreerd een gesprek online te voeren. 
  • Sessies online kunnen met een shared screen plaatsvinden, waarbij de cliënt mee kan kijken naar de beelden via de computer van de behandelaar. Wees er bewust van dat dit moet gebeuren met alle zorgvuldigheid rondom privacy. Een behandelaar moet ook hiervoor expliciet toestemming vragen aan de cliënt.  
  • Tip is om gebruik te maken van een whiteboard tijdens het videobellen, zodat de cliënt kan meelezen wat er geschreven wordt (bij de truitjesmetafoor en/of doelenstellen bijvoorbeeld)
  • Persoonlijk contact kan met 1,5 m afstand en dus beelden kunnen bekeken worden via beamer of groot beeldscherm zodat men voldoende afstand kan hebben. Dit heeft de voorkeur boven online sessies. 

Voor al het online werken geldt dat het de verantwoordelijkheid is van de behandelaar en van de uitvoerende organisatie om AVG veilig te werken. NIKA NEDERLAND is niet verantwoordelijk eventuele schending van de privacywetgeving.